Eğitim 10 Tem 2006 11:24 pm

İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ

İşitme engelli çocukların eğitimi konusunda Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaklaşımı ve bu konudaki düzenlemeler nasıldır?

Özel eğitim okullarında işitme engellilere okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde eğitim verilmektedir. Okul öncesi eğitimi dışında her kademede, işitme engelli öğrenciler yatılı ve gündüzlü olarak eğitim görmektedirler. İşitme engelli çocukların okul öncesi eğitimlerinde, çocuklara günlük yaşamda gerekli bazı temel davranışlar kazandırılmakta ve çocuklar ilköğretime hazırlanmaktadır. Ayrıca işitme engelli öğrencilerin normal okullarda akranlarıyla birlikte eğitim görmelerine de önem verilmektedir. “Kaynaştırma” olarak tanımlanan bu uygulamaların yaygınlaştırılmasına çalışılmaktadır. Böylelikle akranlarıyla sosyal ve duygusal yönden hayatı paylaşımları sağlanmaktadır.

İşitme engelli çocukların eğitimlerinde ortam düzenleme, eğitimin kalitesini büyük ölçüde etkilemektedir. Sınıfların yalıtımı, uygun araç-gereç ile donatımı ve çocukların ferdî grup işitme cihazları ile eğitim faaliyetlerine katılımları esastır. Bakanlığımız işitme engelliler okulları ve işitme engelliler özel sınıflarının uygun eğitim ortamlarına kavuşturulması yönünde yürüttüğü çalışmaları devam ettirmektedir. İşitme engelliler ilköğretim okullarında dudaktan anlama ve ses eğitimi çalışmaları, Türkçe dersi içinde ve çocukların davranış gelişimlerine uygun olarak düzenlenmektedir.

İşitme engelliler ilköğretim okullarından ve özel sınıf kaynaştırma programından mezun olan öğrencilerden durumu uygun olanlar İşitme Engelliler Çok Programlı Liselerine veya Endüstri Meslek, Ticaret Meslek ya da Kız Meslek Liselerine Bakanlığımızca sınavsız olarak yerleştirilmektedir. İstanbul, Kayseri, İzmir, İçel, Ordu, Trabzon, Isparta ve Afyon-Bolvadin’de işitme engellilerin eğitimi için çok programlı lise uygulamasına başlanmıştır. Bu okullarımızda öğrencilerimize akademik eğitimin yanı sıra meslek eğitimi de verilmektedir.

İşitme Engelli Çocuğu Olan Ailelerin İzlemesi Gereken Süreç Nasıldır?

İşitme engelli çocuğu olan aileler hastanelerden işitme engeliyle ilgili aldıkları raporla oturdukları yere en yakın Rehberlik ve Araştırma Merkezine başvururlar. Rehberlik ve Araştırma Merkezinde işitme engelli çocukların eğitsel durumlarıyla ilgili olarak inceleme raporları düzenlenmektedir. Rehberlik ve Araştırma Merkezince gerekli belgeler düzenlenerek yerleştirme için İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilmektedir. Yerleştirme, İlköğretim ve Özel Eğitim Yönetmeliklerine göre yürütülmektedir. Okul yönetimlerinin bu konudaki keyfi tutumları İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce takip edilmektedir.

Ülkemizde Kaç Tane İşitme Engelliler Okulu Var? Sizce Bu Sayı Yeterli mi?

Ülkemizde 48 tane işitme engelliler ilköğretim okulu ile 8 tane İşitme Engelliler Çok Programlı Lisesi bulunmaktadır. Öğrenciler kaynaştırma eğitiminden yararlanamayacak durumda ise ve bulunduğu yerde de işitme engelliler okulu yoksa kontenjanı müsait olan en yakın işitme engelliler okuluna yerleştirilmektedir.

Ülkemizde Eğitim almak isteyip, eğitim alamayan işitme engelli öğrenci bulunmamaktadır.

Ülkemizde, Eğitim Çağındaki işitme Engelli Çocukların Sayısı/Oranı Nedir?

Uluslar arası ölçek olarak kabul edilen engelli nüfusun genel nüfusa oranı olan %14 oranında ve 1997 Genel Nüfus Sayımı Sonucuna göre, işitme engellilerin genel nüfusa oran %0.6 olup tahminen engelli sayısı 377.193′tür. Bu oranlara göre işitme engelliler alanında 135.500 öğrenim çağında nüfusumuzun varlığı tahmin edilmektedir.

Türk Milli Eğitim Sisteminde İşitme Engelli Çocukların Eğitimine Ne Zaman / Kaç Yaşında Başlanıyor?

Ankara Kemal Yurtbilir İşitme Engelliler İlköğretim Okulunda (proje okulu) 4 yaşında eğitime başlanılmaktadır. Diğer işitme engelliler ilköğretim okullarında ise hazırlık sınıfı hariç normal öğrencilerle aynı yaşta ilköğretime başlanılmaktadır.

İşitme Engelli Çocuklara Özel Eğitim Kaç Yaşma/Ne Zamana Kadar Veriliyor?

İşitme engelli çocuklara örgün eğitim kurumları içerisinde 18 yaşına kadar eğitim verilmektedir.

İşitme Engelliler Okullarının Bulunmadığı Yerlerde Çocuklar Eğitimden Nasıl Yararlanıyor?

İşitme engelliler okullarının bulunmadığı yerlerde işitme engelli öğrenciler kaynaştırma eğitiminden faydalanmaktadırlar. Durumu kaynaştırma eğitiminden yararlanmaya uygun olmayanlar ise en yakın parasız yatılı işitme engelliler ilköğretim okuluna devam etmektedirler.

 

İşitme Engelli Çocukların Başarı Durumu Nedir? Özel Eğitim Gören Çocukların Üniversiteye Devam Etme Oranı Nedir?

İşitme engelliler ilköğretim okullarını bitiren öğrencilerimiz sınavsız olarak Endüstri Meslek Liseleri, Kız Meslek Liseleri ve Ticaret ve Turizm Meslek Liselerine yerleştirilmekte, fakat işitme engelli öğrencilerin devam ettikleri meslek liselerinin çok oluşu ile kültür ve atölye derslerini veren öğretmenlerin özel eğitim ve bu çocukların özel ihtiyaçları konusunda eğitim formasyonlarının olmayışı v.b. sebeplerle bu öğrenciler başarısız duruma düşmekte ve öğrenimlerini sürdürememektedirler.

1995 yılından itibaren işitme engelliler çok programlı liselerinin açılmasıyla kırsal kesimden gelen öğrencilere yatılılık imkânının yanı sıra, kültür derslerinin bu okullarda ve alanda yetişmiş veya hizmet içi eğitim görmüş öğretmenler vasıtasıyla verilmesi sağlanmıştır. Atölye ve meslek dersleri ise koordineli ol^ak ilgili meslek liselerinde verilmektedir.

İşitme Engelliler Çok Programlı Lise uygulamasıyla öğrencilerimizin başarısızlıkları asgari düzeye indirilmiştir. Ancak ne kadar mükemmel eğitim verilirse verilsin bu çocukları iletişim kurmadaki zorluklarından dolayı normal öğrencilerin başarı düzeyine getirmek mümkün değildir.

Kaynaştırma eğitiminden ya da işitme engelliler çok programlı liselerimizden mezun olup ta üniversite sınavını kazanan ve devam eden öğrencilerimiz bulunmaktadır. Özel eğitim gören ve üniversiteye devam eden çocuklarımızın oranı hakkında Genel Müdürlüğümüzde istatistik! bir bilgi bulunmamaktadır.

İşitme Engelli Gençler İçin Üniversitelerde Ayrılmış Kontenjan

İşitme engelliler çok programlı liselerimizden ya da kaynaştırma eğitimi yoluyla normal lise ve dengi okullardan mezun olan işitme engelli öğrencilerimize Eskişehir Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksek Okulu’nda yüksek öğrenim yapması imkânı bulunmaktadır.

İşitme engelli öğrenciler bu okulda;

  • Yapı Ressamlığı Ön Lisans Programı
  • Bilgisayar Operatörlüğü Ön Lisans Programı
  • Grafik Sanatları Lisans Programları
  • Mimarlık Lisans Programları

alanlarında eğitim-öğretim görmektedirler. Bu okullara giriş Ö.S.S.sonuçlarına göre ön kayıtta ve özel yetenek sınavları ile yapılmaktadır.

Ayrıca Ö.Y.S.’nı kazanıp ta normal öğrencilerle birlikte yüksek öğrenim yapan öğrencilerimiz de bulunmaktadır.

İşitme engelli gençlerin üniversite eğitiminde başarılı oldukları ve olabilecekleri bölümleri; erkek öğrenciler için İşitme Engelliler Çok Programlı Liselerinde ve Endüstri Meslek Liselerinde okudukları mobilya-dekorasyon, yapı ressamlığı, metal işleri bölümleri ile ilgili lisans ya da ön lisans programlarıdır.

Kız öğrencilerimiz ise Kız Meslek Liselerindeki bütün bölümlere devam edebilmektedirler. Kız meslek liselerinde okudukları bölümlerle ilgili lisans ya da ön lisans programlarına devam edebilirler.

İşitme engelli öğrencilerin; a) meslek liselerinde okudukları bölümleri, üniversite veya meslek yüksek okullarında tercih ettikleri takdirde; bu bölümlere işitme engelli öğrenciler için ayrılacak, belli bir kontenjan dahilinde özel bir sınavla alınmalarının, b) Başka bir branşta okumak istediklerinde ise ek puan (özürlüleri dikkate alınarak) oranının arttırılarak uygulanmasının değerlendirilmesi için Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğü’ne yazı yazılmıştır.

İşitme Engelli Bireyler Daha Çok Hangi Bölümleri Tercih Ediyorlar?

İşitme engelli bireyler daha çok Endüstri Meslek ya da Kız Meslek Liselerinde okudukları bölümlerle ilgili üniversitelerin lisans ya da ön lisans programlarını tercih ediyorlar.

Hangi alanlarda çalışabilirler? Kendileri İçin Ayrılmış Çalışma Kontenjanları Varmıdır, Bunlar Nelerdir?

İşitme engelli öğrenciler Endüstri Meslek ve Kız Meslek Liselerinde okudukları bölümlerle ilgili alanlarda devlet dairelerinde ya da özel sektörde çalışabilirler

657. Sayılı Devlet Memurları Kanunun 53. maddesinde “Özürlülerin devlet memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırılacakları, Maliye, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları ile Devlet Personel Başkanlığı’nca müştereken hazırlanacak bir Yönetmelikle düzenlenir” denilmektedir. Aynı Kanunun 53. maddesine 2. ve 3. fıkralar eklenerek şu değişiklikler getirilmiştir. “Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır” Denilmektedir.

İşitme Engelli Çocukların Eğitimi Konusunda Ülkemizdeki Uygulamaları Yeterli Buluyor musunuz?

Ülkemizde işitme engelli olup ta eğitim almak isteyen tüm öğrencilere eğitim imkânı sağlanmaktadır. Durumu kaynaştırma eğitiminden faydalanmaya uygun olmayan, işitme engelli öğrencilerin bulundukları yerde işitme engelliler okulu yoksa, bulundukları yere en yakın, kontenjanı uygun olan bir işitme engelliler ilköğretim okuluna parasız yatılı olarak yerleştirilmektedir.

İşitme engelli öğrencilerin sosyal açıdan toplumla bütünleşmeleri için bu öğrenciler rehberlik ve araştırma merkezlerince kaynaştırma eğitimine yönlendirilmektedir.

Son yıllarda bazı üniversitelerimizin özel eğitim bölümlerinden işitme engelliler sınıf öğretmenleri mezun olmakta olup, bunlardan müracaat edenlerin atamaları Personel Genel Müdürlüğü’nce yapılmaktadır. Üniversitelerin özel eğitim bölümlerinden özel eğitim branş öğretmeni mezun olmamaktadır.

Bakanlığımızca da işitme engelliler alanında çalışan yönetici ve öğretmenlerin işte verimliliklerini bilgi ve tecrübelerini arttırmak amacıyla her yıl ihtiyaca göre hizmet içi eğitim kursları düzenlenmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın İşitme Engelli Çocukların Eğitimi Konusunda Yeni Projeleri Varmı Neler?

  • İşitme engelli çocukların eğitimi öğretmen el kitabının çıkarılması,
  • İşitme engelli öğrenciler için dudaktan okuma programının hazırlanması,
  • İşitme engelliler alanında çalışan öğretmenlerin; işitme cihazlarının tamiri, bakımı, aile eğitimi, kaynaştırma eğitimi v.b. konularda işte verimliliklerini bilgi ve tecrübelerini arttırmak amacıyla hizmetiçi eğitim kurslarının düzenlenmesi,

düşünülmektedir.

Ailelere Önerileriniz Nelerdir?

Çocuğun eğitiminde önemli yeri olan ailelerde, ilişkiler samimi ve içten olmalıdır. Çocuğun özelliklerinin bilindiği ve engelin kabullenildiği evde gelişim istenilen yönde olur.

Özürlü bir çocuğa sahip ailelerde kendine özgü yoğun stres ve sorunlar yaşanır. Öncelikle bu ailelerin yaşadığı yoğun stresi sindirmeleri ve çocuklarının engelini kabul etmeyi kolaylaştırmaları için, psikolojik danışma merkezi v.b. kurumlardan psikolojik yardım almalıdırlar.

İşitme engelli öğrenci aileleri kendi aralarında iletişim kurmalıdırlar. Bu yolla birbirlerinden yararlanmalıdırlar.

Aileler, okul yönetimi ve öğretmen işbirliği ile okulda yapılan bilimsel toplantı, panel ve kültürel etkinliklere katılmalıdırlar.

Aileler okula ve öğretmenlere yardımcı olmalıdırlar.

Aileler, çocuklarının gelişimlerini izleme sorumluluğunu yüklenebilecek durumda olmalıdırlar. Onları izleme defteri tutabilirler. Tutulan defteri ara sıra öğretmenle birlikte gözden geçirebilirler.

Eğitimcilere Önerileriniz Nelerdir?

Eğitimin niteliğini arttırmak ve hedeflenen davranışların istenilen yönde kazanılması ve kalıcı olması aile ile yapılacak işbirliği sayesinde gerçekleşebilecektir. Aile ile işbirliği, sorunların büyümeden fark edilmesini sağlayacaktır.

Engelli çocuğa sahip ailelerle ilişkilerde hoşgörü, anlayış ve sabır olmalıdır.

Çocuğun eğitiminde önemli bir yeri olan ailenin dinamiklerini harekete geçirmek eğitimcinin görevidir.

Öncelikle aileye, okul ve sınıfa yakın olma duygusu verilmelidir.

Bütün eğitim uygulamalarında ve planların hazırlanmasında mümkünce aile katılımı sağlanmalıdır.

Aile ile işbirliği okulun açıldığı günden başlayıp düzenli aralıklarla devam etmeli, güçlükler karşısında karşılıklı bilgi ve deneyimlerden yararlanılarak çözüm yollarına gidilmelidir.

Aile ile kurulacak işbirliğinde ailenin bilgi gereksinimleri göz önüne alınarak aileye özel eğitim, işitme cihazı, engelden dolayı ortaya çıkabilecek güçlükler ve yeni gelişmeler hakkında bilgi verilmelidir.

Aile ile işbirliği sağlamak ve iyi ilişkiler geliştirmek için okulda ve sınıfta düzenlenen sosyal ve kültürel etkinliklerde aile katılımı sağlanmalıdır.

Eğitimci tarafından işitme engelli öğrenciyi doğal ortam içerisinde gözleyebilmek ve iyi ilişkiler geliştirebilmek için ev ziyaretleri yapılmalıdır.

İşitme cihazının işitme engelli çocuğun eğitiminde gerekli ve zorunlu olmasının nedenleri açıklanmalı, cihazı olmayan öğrencinin cihazlandırılması konusunda aileye önerilerde bulunulmalıdır.

Sınıftaki etkinliklerden aile haberdar edilmelidir. Çocuğun sınıftaki durumu, düzeyi aileye bildirilmelidir. İşitme engelli öğrencilerin velisi dışındaki diğer ailelerinde kaynaştırma konusunda bilgilendirilmesi, desteklerinin alınması sağlanmalıdır.

Aile ile kurulan işbirliğinde sadece not bildirimi, para toplama gibi hususlar düşünülmemelidir.

Kaynak. www.tsd.org.tr

Bu iletiyi takip et | Yorumları RSS kullanarak takip et

Yorum Yazın

Yorum yazabilmek için giriş yapmalısınız.